Bir seansı mümkün kılan şey yani çerçeve tam olarak nedir?
Çerçeve, seansların serbest çağrışımını yönlendiren ve aktarımın işlemesine imkân tanıyan yapısal bir alan oluşturur. Ancak bu yapı, sabit bir düzen olarak değil, öznenin söylemi içinde açığa çıkan dinamik bir unsur olarak anlaşılmalıdır.
Psikanalitik çerçeve, analiz seansını mümkün kılan ve danışanın serbest çağrışımını yönlendiren bir yapı sunar.
Seanslar , bir anlamda söylemin düzenlenmesini içerir ve bu düzen, belirli sınırlar ve kurallar olmadan sürdürülemez. Çerçeve, tam da bu noktada, danışanın öznel söylemini açığa çıkarmasına, bilinçdışı oluşumlarının kendini göstermesine ve aktarım dinamiklerinin kurulmasına olanak tanır.
Terapistin işlevi , danışanın söylemini belirli bir düzene sokmak değil, ona belirli bir çerçevede alan açmaktır. Çerçeve, işte bu alanın korunmasını sağlar.
Çerçeve, danışanın söylemini özgürleştiren bir sınırlamadır. Danışanın söyleminin çözülmesi , söylemin düzenlendiği bir alan da olmalıdır.Tıpkı dilin kurallarının anlam üretmek için zorunlu olması gibi, seanslarda çerçeve, belirli sınırlarla öznenin bilinçdışına erişmesini mümkün kılar. Burada paradoksal bir işleyiş vardır: Dışsal sınırların kesinliği, öznel söylemin serbestleşmesine hizmet eder.
Jacques Lacan’ın Freud’un mirasını devralarak gösterdiği üzere, seanslar yalnızca iki insanın karşılıklı konuştuğu bir süreç değildir. Burada belirleyici olan, söylemin nasıl aktığı ve terapistin nasıl bir konum aldığıdır. Terapistin konumu, yalnızca bir dinleyici olmak değildir; o, söylemin belirli bir düzlemde açılmasını sağlayan öznel bir konumda yer alır. Fakat bu konum, gelişigüzel belirlenemez. Tam da bu noktada, çerçevenin işlevini kavramak gerekir.
Terapist belirli bir noktada konumlanır ve analizanın serbest çağrışımını teşvik eden bir düzen oluşturur. Terapistin doğrudan yönlendiren bir figür olmaktan çıkması, danışanın kendi söylemini oluşturabilmesini sağlar. Burada aktarım devreye girer: Terapist , danışanın arzularının yansıdığı bir ekran haline gelir ve söylem, bu eksende belirli bir yapıya oturur.
Peki, ödeme meselesi? Seanlarda ödeme, yalnızca ekonomik bir alışveriş değildir. Ücret, analitik çerçevenin bir parçasıdır çünkü danışanın seanslara yatırım yapmasını sağlar. Eğer seanslar bedelsiz bir süreç olsaydı, arzunun işleyişini farklı bir şekilde yönlendirirdi. Danışan, sürece yatırım yaptığında, bilinçdışı oluşumlarına da yatırım yapmış olur.
Sonuç olarak, analitik çerçeve rastgele belirlenmiş teknik bir mesele değildir. Seanların işlemesini sağlayan, söylemin açılmasını mümkün kılan şeydir.